Layihə

“Yüngül sənaye mallarının təhlükəsizliyi haqqında” texniki reqlament”in təsdiq edilməsi barədə

AZƏRBAYCAN RESPUBLİKASI NAZİRLƏR KABİNETİNİN QƏRARI

“Texniki tənzimləmə haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 18.1-ci maddəsinin icrasını təmin etmək məqsədilə Azərbaycan Respublikasının Nazirlər Kabineti qərara alır:

“Yüngül sənaye mallarının təhlükəsizliyi haqqında” texniki reqlament təsdiq edilsin (əlavə olunur).

Əli ƏSƏDOV,

Azərbaycan Respublikasının Baş naziri

Bakı şəhəri, “___” ______________2025-ci il

№_____________        

ilə təsdiq edilmişdir.

Yüngül sənaye mallarının təhlükəsizliyi haqqında milli texniki reqlament

1. Ümumi müddəalar

1.1. “Yüngül sənaye mallarının təhlükəsizliyi haqqında” texniki reqlament (bundan sonra “Texniki reqlament”) insanların həyat və sağlamlığının, ətraf mühitin, əmlakın və dövlətin maraqlarının mühafizəsinin təmin edilməsi, habelə istehlakçıları çaşdıran hərəkətlərin qarşısının alınması məqsədilə “Texniki tənzimləmə haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununun (bundan sonra - Qanun) 7-ci maddəsinə uyğun olaraq hazırlanmışdır və Azərbaycan Respublikasının ərazisində yüngül sənaye mallarının istehlak bazarında sərbəst dövriyyəsinə dair tələbləri müəyyən edir.

1.2. Texniki reqlament Qanun, Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələr, habelə beynəlxalq təcrübədə yüngül sənaye mallarına tətbiq olunan texniki reqlamentlər nəzərə alınmaqla hazırlanmışdır.

1.3. Azərbaycan Respublikasında yüngül sənaye mallarına dair tələbləri müəyyən edən digər texniki reqlamentlər qəbul edildikdə, yüngül sənaye malları Azərbaycan Respublikasında ona tətbiq olunan bütün texniki reqlamentlərin tələblərinə uyğun olmalıdır .

1.4. Texniki reqlamentin tətbiq dairəsinə daxil olan yüngül sənaye malları aşağıdakılardır:

1.4.1. toxuculuq materialları;

1.4.2. tikiş və trikotaj geyim və mallar;

1.4.3. maşın istehsalı olan örtüklər və xalça malları;

1.4.4. tekstil-qalantereya, dəri-qalantereya malları;

1.4.5. keçə, fetr və toxunmamış materiallar;

1.4.6. ayaqqabı;

1.4.7. xəz və xəz malları;

1.4.8. dəri və dəri malları;

1.4.9. süni dəri.

1.5. Texniki reqlamentin tələblərinin şamil olunduğu malların siyahısı 1 nömrəli əlavə ilə müəyyən edilir.

1.6. Texniki reqlamentin şamil olunmadığı mallar aşağıdakılardır:

1.6.1. istifadədə olmuş mallar;

1.6.2. sifariş əsasında hazırlanmış mallar;

1.6.3. tibbi təyinatlı mallar;

1.6.4. fərdi mühafizə vasitələri və onların istehsalı üçün nəzərdə tutulan xüsusi materiallar;

1.6.5. uşaqlar və yeniyetmələr üçün nəzərdə tutulmuş mallar;

1.6.6. qablaşdırılmış toxuculuq materialları, toxunma torbalar;

1.6.7. texniki məqsədlər üçün materiallar və onlardan hazırlanmış mallar;

1.6.9. idman komandalarını təchiz etmək üçün nəzərdə tutulmuş idman malları;

1.6.10. saç kəsimindən sonra istifadə olunan mallar (pariklər, süni bığlar, süni saqqallar).

1.7. Kimyəvi təhlükəsizlik indikatoru "icazə verilmir" olaraq təyin edilərsə, sanitar- kimyəvi göstəricilərin monitorinqində istifadə üçün təsdiq edilmiş ölçmə metodlarına uyğun olaraq zərərli maddələrin aşkarlanması həddinin göstərilməsi məcburidir.

2. Əsas anlayışlar

2.1 Texniki reqlamentin məqsədləri üçün istifadə olunmuş anlayışlar aşağıdakı mənaları ifadə edir:

2.1.1. bioloji təhlükəsizlik – bioloji, toksikoloji, fiziki və fiziki-kimyəvi xassələri müəyyən edilmiş tələblərə uyğun olmadığından istehlakçının həyat və sağlamlığına zərər vurma və ya təhlükə ilə əlaqədar olan yolverilməz riskin olmadığı malın vəziyyəti;

2.1.2. zərərli kimyəvi maddə – malın materialında icazə verilən konsentrasiyadan artıq miqdarda olduqda həmin maldan istifadə zamanı istehlakçının sağlamlığına mənfi təsir göstərə biləcək kimyəvi maddələr;

2.1.3.  malın dövriyyəyə buraxılması – istehsalçının, satıcının və ya xarici istehsalçının funksiyalarını yerinə yetirən səlahiyyətli şəxsin anbarından, anbarda saxlamadan göndərilmiş və ya satış üçün ixrac olunan malların Azərbaycan Respublikası ərazisində istehlak bazarına çıxarılması;

2.1.4. ərizəçi – malların Texniki reqlamentin tələblərinə uyğunluğunun sertifikatlaşdırma və ya uyğunluq bəyannaməsi ilə təsdiq edilməsi üçün müraciət edən şəxs;

2.1.5. eyniləşdirmə – yüngül sənaye mallarının Texniki reqlamentin tətbiq dairəsinə daxil olması və texniki sənədlərə uyğunluğunun müəyyən edilməsi proseduru;

2.1.6. istehsalçı – yüngül sənaye mallarının istehsalını və realizəsini öz adından həyata keçirən və Texniki reqlamentin tələblərinə uyğunluğuna cavabdeh olan şəxs;

2.1.7. idxalatçı – yüngül sənaye mallarının idxalı üçün Azərbaycan Respublikasının qeyri-rezidenti ilə xarici ticarət müqaviləsi bağlayan, həmin malların realizə olunmasını həyata keçirən və Texniki reqlamentin təhlükəsizlik tələblərinə uyğunluğuna görə məsuliyyət daşıyan Azərbaycan Respublikası rezidenti;

2.1.8. toksiklik indeksi – hüceyrə qapanında “in vitro” (sınaq borusu) ilə müəyyən edilmiş ümumi kəskin toksikliyin inteqral göstəricisi;

2.1.9. mexaniki təhlükəsizlik – insanların həyat və ya sağlamlığına zərər vurması riskini azaldan malın mexaniki xassələrinin və konstruktor xüsusiyyətlərinin kəmiyyət göstəricilərinin məcmusu;

2.1.10. malların bazarda dövriyyəsi – malların istehsalı başa çatdıqdan sonra keçdiyi bütün prosesləri əhatə edən istehsalçıdan istehlakçıya (istifadəçiyə) hərəkəti;

2.1.11. geyim – utilitar və estetik funksiyaları daşıyan və insanlar tərəfindən geyinilən mal və ya mallar məcmusu;

2.1.12. istehlakçı (istifadəçi) – Texniki reqlamentlə əhatə olunan texniki tənzimləmə obyektlərinə aid olan malları istehlak məqsədi ilə əldə edən fiziki və ya hüquqi şəxs;

2.1.13. idman malları – müxtəlif idman növləri üzrə yarışların və təlim-məşq proseslərinin təşkili və keçirilməsi üçün lazımi şəraiti təmin edən mallar;

2.1.14. malın standart nümunəsi – məqsədi və ya funksional təyinatı üzrə eyni növ mala aid edilən, eyni istehsalçı tərəfindən eyni materiallardan eyni texniki sənədlərə uyğun hazırlanan və eyni tətbiq dairəsinə malik olan mal nümunəsi;

2.1.15. istehsalçının səlahiyyətli nümayəndəsi – malların uyğunluğunun qiymətləndirilməsi və Azərbaycan Respublikası ərazisində yerləşdirilməsi zamanı istehsalçı ilə bağlanan müqavilə əsasında istehsalçının adından hərəkətləri həyata keçirən, habelə Texniki reqlamentin tələblərinə uyğunluğuna görə məsuliyyət daşıyan Azərbaycan Respublikasının qanunvericiliyi ilə qeydiyyata alınmış fiziki və ya hüquqi şəxs;

2.1.16. kimyəvi təhlükəsizlik – istehlakçıların (istifadəçilərin) sağlamlığına zərər vuran kimyəvi maddələrin konsentrasiya səviyyəsinin aşması səbəbindən istehlakçıların (istifadəçilərin) həyat və ya sağlamlığına təhlükə yaradan yolverilməz riskin olmadığı malın vəziyyəti.

2.2 Texniki reqlamentdə istifadə olunan digər anlayışlar Qanun və Azərbaycan Respublikasının digər normativ hüquqi aktları ilə müəyyən edilmiş mənaları ifadə edir.

3. İstehlak bazarında yüngül sənaye mallarının dövriyyəsinə dair tələblər

3.1. Yüngül sənaye malları bu texniki reqlamentin, habelə Azərbaycan Respublikasında qüvvədə olan digər texniki reqlamentlərin (tətbiq olunduqda) və ya normativ-hüquqi aktların tələblərinə uyğun olduqda Azərbaycan Respublikası ərazisində istehlak bazarında dövriyyəyə buraxıla bilər.

3.2. Texniki reqlamentin tələblərinə cavab verməyən yüngül sənaye malları istehlak bazarında uyğunluq nişanı ilə nişanlana və istehlak bazarına dövriyyəyə buraxıla bilməz.

3.3. Malın istehlak bazarına yerləşdirilməsi və dövriyyəyə buraxılması zamanı, malın təhlükəsizliyi ilə bağlı istehlakçıları çaşdıran hərəkətlərin qarşısının alınması məqsədilə malın etiketində mal haqqında tam və düzgün məlumat qeyd olunmalıdır.

4. Yüngül sənaye mallarının təhlükəsizliyinə dair ümumi tələblər

4.1. Yüngül sənaye mallarının təhlükəsizliyi aşağıdakı göstəricilərə əsasən qiymətləndirilir:

4.1.1 mexaniki (partlama gücü, bərkitmə gücü, elastiklik, zərbəyə davamlılıq);

4.1.2. kimyəvi (siyahısı materialın kimyəvi tərkibi və ya malın təyinatından asılı olaraq müəyyən edilən zərərli kimyəvi maddələrin hava və ya su mühitinə buraxılmasının icazə verilən maksimum miqdarı);

4.2. bioloji (hiqroskopiklik, hava keçirtmə qabiliyyəti, su keçirməzlik (sızdırmamaq) qabiliyyəti, elektrostatik sahənin gərginliyi, toksiklik indeksi və ya yerli qıcıqlanma təsiri, rəng çalarının sabitliyi).İnsan dərisi ilə təmasda olan malların materialları, birinci və ikinci qat geyimlər, ev, yay və çimərlik ayaqqabıları, habelə digər ayaqqabı növlərinin daxili qatları üçün su mühitində müəyyən edilmiş toksiklik indeksi 70 %-dən 120 %-ə qədər, hava mühitində 80%-dən 120 %=ə qədər olmalı və ya yerli dəri-qıcıqlandırma təsiri olmamalıdır.

4.3. Yüngül sənaye mallarının və onların istehsalı üçün istifadə olunan materialların qoxu intensivliyi təbii şəraitdə 2 baldan çox olmamalıdır.

5. Tekstil materialları, onlardan hazırlanan mallar, geyimlər, tekstil-qalantereya mallarına dair təhlükəsizlik tələbləri

5.1. Tekstil materiallarının, onlardan hazırlanan malların, geyimlərin göstəriciləri funksional təyinatından, habelə xammal tərkibindən asılı olaraq müəyyən edilən bioloji və kimyəvi təhlükəsizliklə xarakterizə olunur.

5.2. Təyinatından və insan bədəni ilə təmas sahəsindən, birbaşa və ya bilavasitə fiziki təmas sahəsindən asılı olaraq geyim və mallar aşağıdakılara bölünür:

5.2.1. birinci qat geyim və mallar - insan dərisi ilə birbaşa təmasda olan mallar, habelə alt paltarları və yataq dəstləri, korset və çimərlik geyimləri, yayda istifadə olunan baş geyimləri, corablar, cib dəsmalları, şarflar və digər oxşar mallar;

5.2.2. ikinci qat geyim və mallar - insan dərisi ilə məhdud təmasda olan mallar, habelə donlar, bluzlar, köynəklər, şalvarlar, ətəklər, astarsız kostyumlar, sviterlər, cemperlər (yaxalıqsız toxunma kofta), pulover (yaxalıqsız və düyməsiz toxunma yun köynək), baş geyimləri (yay papaqları istisna olmaqla), əlcəklər və təkbarmaq əlcəklər, müxtəlif növ qış corabları və digər oxşar mallar;

5.2.3. üçüncü qat geyim və mallar – geyimlər üzərindən geyinmək üçün nəzərdə tutulan mallar, habelə paltolar, qısa paltolar, gödəkcələr, plaşlar, astarlı kostyumlar və digər oxşar mallar.

5.3. Tekstil materialları, onlardan hazırlanmış mallar, geyimlər, bioloji və kimyəvi təhlükəsizlik göstəriciləri ilə xarakterizə olunan toxuculuq-qalantereya malları Texniki reqlamentin 2 nömrəli əlavəsində qeyd olunan tələblərə uyğun olmalı və həmin mallardan zərərli kimyəvi maddələrin (miqrasiya göstəricilərinin) atılması Texniki reqlamentin 2 və 3 nömrəli əlavələrində qeyd olunan normalardan artıq olmamalıdır.

5.3.1. Nəzarət olunan maddələrin siyahısı materialın kimyəvi tərkibindən və malın növündən asılı olaraq aşağıdakı şəkildə müəyyən edilir:

1. tekstil materiallarında, onlardan hazırlanmış mallarda, birinci və ikinci qat geyimlərdə - su mühitində;

2. tekstil materiallarında, onlardan hazırlanmış mallarda, üçüncü qat geyimlərdə, toxuculuq və qalantereya mallarında - hava və ya su mühitində.

5.4. Tekstil materiallarında, onlardan hazırlanmış mallarda, birinci və ikinci qat geyimlərdə, toxuculuq və qalantereya mallarında istehsal prosesində tekstil köməkçi maddələrin istifadəsi ilə əlaqədar mövcud olan uçucu kimyəvi zərərli maddələrin miqdarı müəyyən edilir. Uçucu kimyəvi maddələrin atılması Texniki reqlamentin 4 nömrəli əlavəsində qeyd olunan normalardan artıq olmamalıdır.

5.5. Birinci qat geyim və mallar üçün tekstil materiallarının rənginin davamlılığı, yuyulmağa və tərə qarşı 4 baldan, quru sürtünməyə qarşı isə 3 baldan az olmamalıdır.

5.6. Üzgüçülük geyimləri və oxşar mallar üçün tekstil materiallarının yuyulma, tər və dəniz suyuna qarşı rəng davamlılığı 4 baldan az olmamalıdır.

5.7. Astarlar üçün toxuculuq materiallarının yuyulma, tərləmə və quru sürtünməyə qarşı rəng davamlılığı 4 baldan az olmamalıdır.

5.8. İkinci və üçüncü qat geyim və mallar üçün tekstil materiallarının yuyulma, tər, quru sürtünmə və distillə edilmiş suya qarşı rəng davamlılığı normalaşdırılmış təsir növlərindən asılı olaraq 3 baldan az olmamalıdır.

5.9. Təbii tünd boyalarla boyanmış tünd rəngli cins parçalar üçün rəngin 1 bal azaldılmasına icazə verilir.

5.10. Rəng davamlılığının təyin edilməsi zamanı yalnız ağ (bitişik) materialın rənglənməsi qiymətləndirilir.

6. Ayaqqabı, dəri, süni dəri və dəri-qalantereya mallarının təhlükəsizliyinə dair tələblər

6.1. Ayaqqabılar mexaniki, bioloji və kimyəvi təhlükəsizlik göstəriciləri ilə xarakterizə edilir.

6.2. Ayaqqabıların mexaniki və bioloji təhlükəsizliyi Texniki reqlamentin 5 nömrəli əlavəsində, kimyəvi təhlükəsizliyi isə Texniki reqlamentin 3 və 8 nömrəli əlavələrində göstərilən normalara uyğun olmalıdır.

6.3. Ayaqqabıların mexaniki təhlükəsizlik göstəriciləri aşağıdakı xüsusiyyətlərlə müəyyən edilir:

6.3.1. ayaqqabının altlığının və dib hissələrinin bərkidilməsinin möhkəmliyi;

6.3.2. dabanın bərkidilmə möhkəmliyi;

6.3.3. altlığın təkrar əyilməyə dayanıqlılığı;

6.3.4. altlığın zərbəyə davamlılığı.

6.4. Ayaqqabıların bioloji təhlükəsizlik göstəriciləri aşağıdakı xüsusiyyətlərlə müəyyən edilir:

6.4.1. ayaqqabının elastikliyi;

6.4.2. ayaqqabının suya davamlılığı.

6.5. Ayaqqabıların kimyəvi təhlükəsizlik göstəriciləri aşağıdakı xüsusiyyətlərlə müəyyən edilir:

6.5.1. ev, yay və çimərlik ayaqqabılarından, habelə insan dərisi ilə təmasda olan materiallardan (ayaqqabıların daxili səthi) zərərli maddələrin miqrasiyasına nəzarət su mühitində, digər növ ayaqqabı və materiallarda isə hava mühitində həyata keçirilməli;

6.5.2. qış ayaqqabılarının poliuretan altlıqlarının qaçış səthi sürüşmənin qarşısını almaq üçün dilikli (kələ-kötür) olmalı;

6.5.3. keçəli ayaqqabılarda sərbəst sulfat turşusunun (su ekstraktı ilə) kütlə payı 0,7 faizdən çox olmamalı.

6.6. Dəri mallarının təhlükəsizliyi aşağıdakılarla xarakterizə olunur:

6.6.1. mexaniki göstəricilər – tutacaqların, çiyin qayışlarının və malın gövdəsinin yükdaşıyan tikişlərinin bərkidilmə möhkəmliyi;

6.6.2. kimyəvi göstəricilər – model hava mühitinə zərərli kimyəvi maddələrin buraxılması;

6.6.3. bioloji göstəricilər – malın rənginin quru və nəm sürtünməyə davamlılığı.

6.7. Dəri malların mexaniki və bioloji təhlükəsizlik göstəriciləri Texniki reqlamentin 6 nömrəli əlavəsində müəyyən edilmiş tələblərə cavab verməlidir.

6.8. Dəri malların istehsalında istifadə olunan materiallardan zərərli maddələrin buraxılmasına dair normalar Texniki reqlamentin 7 və 8 nömrəli əlavələri ilə müəyyən edilmiş tələblərə uyğun olmalıdır.

6.9. Dəri malların materiallarından zərərli maddələrin atılmasına nəzarət hava mühitində həyata keçirilir.

6.10. Dərilər Texniki reqlamentin 8 nömrəli əlavəsi ilə müəyyən edilmiş kimyəvi və bioloji təhlükəsizlik tələblərinə uyğun olmalıdır.

6.10.1. Süni dəri Texniki reqlamentin 3 nömrəli əlavəsində müəyyən edilmiş kimyəvi təhlükəsizlik tələblərinə və 8 nömrəli əlavəsində müəyyən edilmiş bioloji təhlükəsizlik tələblərinə uyğun olmalıdır.

6.10.2. Dəridən, xəzdən, aşılanmış xəz dərilərindən hazırlanmış geyim və malların təhlükəsizliyi Texniki reqlamentin 8 nömrəli əlavəsində qeyd edilən kimyəvi və bioloji göstəricilərə uyğun olmalıdır.

6.10.3. Xəzdən və dəridən hazırlanan geyim və mallarda istifadə olunan tekstil materialları onlara tətbiq olunan təhlükəsizlik tələblərinə uyğun olmalıdır.

7. Üzlüklərə və maşın istehsalı xalça mallarına, keçə, fetr, toxunmamış materiallar və bu materiallardan hazırlanmış hazır mallara dair təhlükəsizlik tələbləri

7.1. Üzlüklərə və maşın istehsalı xalça mallarına, keçə, fetr, toxunmamış materiallar və bu materiallardan hazırlanmış hazır mallar aşağıdakı tələblərə uyğun olmalıdır:

7.1.2. antiseptik maldan emal sonrası kif qoxusu gəlməməlidir;

7.1.3. malın səthində elektrostatik sahənin gərginlik səviyyəsi və sərbəst formaldehidin tərkibi Texniki reqlamentin 2 nömrəli əlavəsində qeyd olunan tələblərə uyğun olmalıdır;

7.1.4. rəng sabitliyi 3 baldan az olmamalıdır;

7.1.5. keçə malları üçün sulu ekstraktda sərbəst sulfat turşusunun kütlə payı 0,7%- dən çox olmamalıdır;

7.1.6. kimyəvi təhlükəsizlik tələbləri Texniki reqlamentin 3 nömrəli əlavəsində qeyd olunan tələblərə uyğun olmalıdır;

7.1.7. zərərli maddələrin miqrasiyasına nəzarət hava və ya su mühitində həyata keçirilməlidir.

8. Malların etiketlənməsinə dair tələblər

8.1. Malın etiketlənməsi etibarlı, oxunaqlı, yoxlama və eyniləşdirmə üçün əlçatan olmalıdır.

8.2. Etiketlənmə birbaşa mala, etiketə, mala yapışdırmaqla və ya mal etiketinə, malın qablaşdırmasına, mal qrupunun qablaşdırmasına və ya mal əlavəsinə tətbiq edilir.

8.3. Malın etiketlənməsində aşağıdakı məlumatlar göstərilməlidir:

8.3.1. malın adı;

8.3.2. malın mənşə ölkəsinin adı;

8.3.3. istehsalçının, satıcının və ya istehsalçının səlahiyyətli nümayəndəsinin adı;

8.3.5. malın ölçüsü;

8.3.6. xammalın tərkibi;

8.3.7. əmtəə nişanı (olduqda);

8.3.8. istehsalçının öhdəliklərinin zəmanəti (zəruri olduqda);

8.3.9. istehsal tarixi (ay, il);

8.3.10. mal partiyasının nömrəsi (zəruri olduqda).

8.4. Yüngül sənaye mallarının növündən və təyinatından asılı olaraq etiketlənmədə əlavə olaraq aşağıdakı məlumatlar əks olunmalıdır:

8.4.1. Tekstil materiallarından hazırlanmış geyim və mallar üçün əlavə məlumatda aşağıdakılar göstərilməlidir:

1. malın üst və astarının materialında təbii və kimyəvi xammalın növü və kütlə payı (faiz nisbəti). Faktiki xammal tərkibinin kənarlaşması 5 %-dən çox olmamalıdır;

2. model;

3. mala qulluq etmə simvolları;

4. istifadə zamanı mala qulluq etmə barədə təlimat (zəruri olduqda).

8.4.2. Trikotaj və tekstil parçalar, onlardan hazırlanmış fərdi mallar, xalçalar, ədyallar, örtüklər, pərdələr üçün əlavə məlumatlarda aşağıdakılar göstərilməlidir:

1. xammalın növü və kütlə payı (faizlə) (xalçalar və onlardan hazırlanan mallar üçün xov səthi). Xammalın faiz göstəricisi +/- 5 % aralığında normativ dəyər şəklində göstərilir (toxunmamış materiallar istisna olmaqla);

2. normalaşdırılmış rütubətdə parçanın bir hissəsinin kütləsi (trikotaj parçalar üçün);

3. rəng sabitliyi (trikotaj və tekstil parçalar üçün);

4. işlənmə növü (olduqda);

5. mala qulluq etmə simvolları.

8.4.3. Ayaqqabılar üçün əlavə məlumatda aşağıdakılar göstərilməlidir:

1. malın modeli və (və ya) artikulu (malın etiketində onun modelinin, növünün hərf və ya rəqəmlə göstərilməsi);

2. ayaqqabının üst hissəsinin, astarının və alt hissəsinin hazırlanması üçün istifadə olunan materialın növü;

3. ayaqqabılara qulluq etmə barədə təlimatlar (zəruri olduqda).

8.4.4. Xəzdən hazırlanan geyim və mallar üçün əlavə məlumatda aşağıdakılar göstərilməlidir:

1. xəzin növü və emal növü (boyanmış və ya boyanmamış);

2. mala qulluq etmə simvolları;

3. istismar zamanı mala qulluq etmə üçün təlimatlar (zəruri olduqda).

8.4.5. Dəri-qalantereya malları üçün əlavə məlumatda aşağıdakılar göstərilməlidir:

1. üst materialın adı;

2. modeli;

3. istismar təlimatları (zəruri olduqda).

8.4.6. Dəri üçün əlavə məlumatda aşağıdakılar göstərilməlidir:

1. dərinin sahəsi və ya kütləsi;

2. qalınlıq (zəruri olduqda);

3. çeşid.

1. xəz növü;

2. emal növü;

3. çeşid, marka;

4. sahə və ya ölçü.

8.5. Müvafiq təsdiqedici məlumatlar olmadan “ekoloji cəhətdən təmiz”, “ortopedik” və digər oxşar təlimatların istifadəsinə yol verilmir.

9. Təhlükəsizlik tələblərinə uyğunluğun təmin olunması

9.1. Yüngül sənaye mallarının bu Texniki reqlamentin tələblərinə uyğunluğu birbaşa onun təhlükəsizlik tələblərini və ya istinad standartlarının tələblərini yerinə yetirməklə təmin edilir. İstinad standartlarının tələblərinə könüllü olaraq əməl olunması Texniki reqlamentin təhlükəsizlik tələblərinə uyğunluq prezumpsiyasına əsas verir.

9.2. Yüngül sənaye mallarının sınaq (tədqiq) metodları bu Texniki reqlamentin təhlükəsizlik tələbləri və malın uyğunluğunun qiymətləndirilməsi prosedurlarının həyata keçirilməsi üçün zəruri olan nümunələrin götürülməsi qaydalarını özündə ehtiva edən standartlaşdırma sahəsində sənədlərdə göstərilir.

10. Yüngül sənaye mallarının texniki reqlamentin təhlükəsizilik tələblərinə uyğunluğunun qiymətləndirilməsi

10.1. Yüngül sənaye malları istehlak bazarında dövriyyəyə buraxılmazdan əvvəl uyğunluq bəyannaməsi və ya sertifikatlaşdırma üsulu ilə Texniki reqlamentin tələblərinə uyğunluğuna dair uyğunluğun qiymətləndirilməsi prosedurundan keçməlidir.

10.1.1. Uyğunluğun qiymətləndirilməsində ərizəçi müəyyən edilmiş qaydada qeydiyyatdan keçmiş hüquqi və ya fiziki şəxs (və ya onun səlahiyyətli nümayəndəsi) və ya satıcı (təchizatçı) olan fərdi sahibkar ola bilər.

10.2. Uyğunluğu təsdiqləmək üçün mallar eyniləşdirilməlidir. Yüngül sənaye mallarının eyniləşdirilməsini həyata keçirir:

10.2.1. yüngül sənaye mallarının Texniki reqlamentin tələblərinə uyğunluğunu bəyan edən və dövriyyəyə buraxan istehsalçı, onun səlahiyyətli nümayəndəsi, satıcı (təchizatçı) tərəfindən səlahiyyət verilmiş şəxs;

10.2.2. sertifikatlaşdırılmalı olan yüngül sənaye mallarının Texniki reqlamentin tələblərinə uyğunluğunu təsdiq edən sertifikatlaşdırılmanı aparan qurum.

10.3. Yüngül sənaye mallarının eyniləşdirilməsini həyata keçirmək üçün orqanoleptik və (və ya) instrumental metodlardan istifadə olunur:

10.3.1. orqanoleptik metod yüngül sənaye mallarının adı və növü (təyinatı), habelə onun xarakterik xüsusiyyətlərinin malın növünü (təyinatını) müəyyən edən xüsusiyyətlərə və sənədlər toplusuna uyğunluğu vasitəsilə həyata keçirilir;

10.3.2. Orqanoleptik metodla eyniləşdirmə yolu ilə mal haqqında etibarlı məlumat əldə etmək mümkün olmadıqda instrumental metoddan istifadə edilir. İnstrumental metodla eyniləşdirmə zamanı yüngül sənaye mallarının sınaqları Texniki reqlamentin təhlükəsizlik tələbləri və malın uyğunluğunun qiymətləndirilməsi prosedurlarının həyata keçirilməsi üçün zəruri olan tədqiq (sınaq) üsullarını, nümunələrin götürülməsi qaydalarını özündə ehtiva edən standartlaşdırma sahəsində sənədlərə uyğun həyata keçirilir.

10.4. Yüngül sənaye mallarının Texniki reqlamentin tələblərinə uyğunluğunun bəyan edilməsi 1 nömrəli cədvəldə göstərilən sxemlər əsasında həyata keçirilir.

10.4.1. 3b, 4b və 6b uyğunluq bəyannaməsi sxemlərinin tətbiq edildiyi mal qrupları aşağıdakılardır:

1. 2-ci və 3-cü qat geyim və mallar;

2. trikotaj parçalar;

3. kətan, geyim və dəsmallıq parçalar və materiallar;

4. dəri və xəzdən hazırlanmış geyim və mallar;

5. 2-ci qat corab malları;

6. baş geyimləri (papaqlar);

7. keçəli ayaqqabılar istisna olmaqla ayaqqabılar;

8. xalçalar və maşın istehsalı olan mallar;

9. masa və mətbəx dəstləri, cib dəsmalları;

10. dəsmallar, hamam dəsmalları;

11. dəsmallıq-şarf malları.

10.4.2. 1b və 2b sxemləri 3b,4b və 6b sxemlərinə aid olunan və sertifikatlaşdırılmalı olan mal növlərinə daxil olmayan mallara tətbiq edilir.

10.4.3. Uyğunluğun bəyan edilməsi məqsədilə sınaqlar aparılır:

1. təsərrüfat subyektinin seçimi ilə: istehsalçının öz sınaq laboratoriyalarında və ya akkreditasiya edilmiş sınaq laboratoriyalarında (1b və 2b sxemləri üçün);

2. akkreditasiya edilmiş sınaq laboratoriyalarında (3b, 4b və 6b sxemləri üçün).

10.5. Yüngül sənaye mallarının uyğunluğu bəyan edilərkən istehsalçı (istehsalçının səlahiyyətli nümayəndəsi), satıcı (təchizatçı) malların Texniki reqlamentin tələblərinə uyğunluğunu təsdiq edən aşağıdakı sənədlər toplusunu uyğunluğu qiymətləndirən quruma təqdim etməlidir:

10.5.1. ərizəçi hüquqi şəxs, xarici hüquqi şəxsin filialı və yaxud nümayəndəliyi olduqda, hüquqi şəxslərin dövlət reyestrindən çıxarışın surəti;

10.5.2. ərizəçi fiziki şəxs olduqda, şəxsiyyət vəsiqəsinin surəti;

10.5.3. ərizəçinin vergi ödəyicisi kimi uçota alınması haqqında şəhadətnamənin surəti;

10.5.4. texniki reqlamentin tələblərinə uyğunluğu təsdiq edən yüngül sənaye mallarının (malın standart nümunəsinin) nümunələrinin sınaq protokolları (qüvvədə olma müddəti 3 (üç) ildən çox olmayaraq) və ya hazır malların təhlükəsizlik tələblərinə uyğunluğu həmin malın material və ya hissələrinin təhlükəsizlik tələblərinə uyğunluq ilə təsdiq edildikdə, belə material və ya hissələrin sınaq protokolları; Uyğunluq bəyannamə sxemindən asılı olaraq sınaq ərizəçinin seçimi ilə istehsalçının öz sınaq laboratoriyasında və ya akkreditasiya edilmiş sınaq laboratoriyasında (1b, 2b sxemləri üçün) və ya akkreditasiya edilmiş sınaq laboratoriyasında (3b, 4b, 6b sxemləri üçün) həyata keçirilir;

10.5.5. idarəetmə sisteminin uyğunluq sertifikatının surəti (6b sxemi üçün);

10.5.6. istismar sənədləri, texniki və konstruktor sənədləri, xammal, materiallar və komponentlər haqqında məlumatlar (olduqda);

10.5.7. yüngül sənaye mallarının mənşəyini təsdiq edən sənədlərin surətləri və malı müşayiət edən sənədlər (mal partiyası üçün) (2b, 4b sxemləri üçün);

10.5.9. Texniki reqlamentin 10.2-ci yarımbəndinə uyğun olaraq həyata keçirilən eyniləşdirmə.

10.6. Mal nümunələrinin sınaq protokolunda aşağıdakılar göstərilir:

10.6.1. sınaq laboratoriyasının daxili qaydalarına uyğun olaraq protokolun qeydiyyata alınma tarixi və nömrəsi;

10.6.2. sınaq laboratoriyasının adı və ya akkreditasiya edilmiş sınaq laboratoriyasının adı və qeydiyyat nömrəsi (bəyannamə sxemindən asılı olaraq);

10.6.3.  sınaq avadanlıqlarının siyahısı;

10.6.4. sınağın həyata keçirilmə şərtləri;

10.6.5. malın adı;

10.6.6.  malın xassələrinin yoxlanılmış göstəricilərinin adı və faktiki mahiyyəti;

10.6.7. tətbiq edilən sınaq metodları üçün normativ sənədlərin nömrələri və adları.

10.7. İstehsalçı aşağıdakıları həyata keçirir:

10.7.1. istehsala nəzarəti həyata keçirir və istehsal prosesinin yüngül sənaye mallarının Texniki reqlamentin tələblərinə uyğunluğunun təmin edilməsi məqsədilə bütün zəruri tədbirləri görür;

10.7.2. istehsal prosesinin və idarəetmə sisteminin stabil funksionallığının yüngül sənaye mallarının Texniki reqlamentin tələblərinə uyğunluğunu təmin etməsi üçün bütün zəruri tədbirləri görür.

10.8. İstehsalçı yüngül sənaye mallarının Texniki reqlamentin tələblərinə uyğunluğunu yazılı bəyan edir və mallara uyğunluq nişanı tətbiq edir. Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 2021-ci il 17 iyul tarixli 215 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Uyğunluq sertifikatlarının və uyğunluq bəyannamələrinin reyestrinin aparılması Qaydası”na uyğun olaraq tərtib olunan uyğunluq bəyannaməsinin reyestri aparılır.

10.9. Seriyalı istehsal olunan yüngül sənaye malları üçün uyğunluq bəyannaməsinin etibarlılıq müddəti 5 (beş) il, partiyalı yüngül sənaye malları üçün uyğunluq bəyannaməsinin etibarlılıq müddəti müəyyən edilmir.

10.10. Təsərrüfat subyektinin öz istəyi ilə 1b və 2b bəyannamə sxemləri, 3b, 4b və 6b bəyannamə sxemləri Texniki reqlamentin 2 nömrəli cədvəlində qeyd olunan sertifikatlaşdırma sxemləri ilə əvəz edilə bilər.

10.11. Təsərrüfat subyektinin öz istəyi ilə 3b, 4b və 6b bəyannamə sxemləri əvəzinə uyğunluq bəyannaməsi sertifikatlaşdırma ilə əvəz edilə bilər.

10.12.Yüngül sənaye mallarının Texniki reqlamentin tələblərinə uyğunluğunun sertifikatlaşdırılma üsulu ilə təsdiq olunması Texniki reqlamentin 2 nömrəli cədvəlində qeyd olunan sertifikatlaşdırma sxemlərinə uyğun aparılır və aşağıda qeyd olunan mal qruplarına şamil olunur:

10.12.1. alt paltar, korset və çimərlik malları və digər oxşar mallar;

10.12.2. yataq dəstləri;

10.12.3. birinci qat corab malları.

10.13. Yüngül sənaye mallarının sertifikatlaşdırılmasını Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyinə uyğun olaraq sertifikatlaşdırmanı aparan qurumlar və sınaq laboratoriyaları həyata keçirir (bundan sonra “uyğunluğu qiymətləndirən qurumlar”).

10.14. Yüngül sənaye mallarının sertifikatlaşdırılması məqsədi ilə aparılan sınaqlar Azərbaycan Respublikası qanunvericiliyi ilə akkreditasiya edilmiş sınaq laboratoriyaları tərəfindən həyata keçirilir.

10.15. Yüngül sənaye mallarının sertifikatlaşdırılması üçün istehsalçı (onun səlahiyyətli nümayəndəsi), satıcı (təchizatçı) malların Texniki reqlamentin tələblərinə uyğunluğunu təsdiq edən aşağıdakı sənədlər toplusunu sertifikatlaşdırma orqanına təqdim etməlidir:

10.15.1. Texniki reqlamentin təhlükəsizlik göstəricilərinə uyğunluğu təsdiq edən mal nümunələrinin (malın standart nümunəsinin) sınaq protokolları (qüvvədə olma müddəti 3 (üç) ildən çox olmayaraq) (olduqda);

10.15.2. malın istehsalı zamanı istifadə edilmiş materialların və komponentlərin sınaq protokolları (olduqda);

10.15.3. istismar, texniki və konstruktor sənədləri, xammal, materiallar və komponentlər haqqında məlumatlar (olduqda);

10.15.4. yüngül sənaye malları üçün keyfiyyəti idarəetmə sisteminin uyğunluq sertifikatının surəti (2s sertifikatlaşdırma sxemi üçün);

10.15.5. yüngül sənaye mallarının mənşəyini təsdiq edən sənədlərin surətlərini və malı müşayiət edən sənədləri (mal partiyası üçün) (3s sertifikatlaşdırma sxemi üçün);

10.15.6. təsərrüfat subyektinin öz istəyi ilə təqdim olunan malın təhlükəsizliyini təsdiq edən digər sənədlər.

10.16. Mal nümunələri üçün (malın standart nümunəsi üçün) sınaq protokollarında aşağıdakı məlumatlar göstərilməlidir:

10.16.1. sınaq laboratoriyasının daxili qaydalarına uyğun olaraq protokolun qeydiyyata alınma tarixi və nömrəsi;

10.16.2. akkreditasiya edilmiş sınaq laboratoriyasının adı və qeydiyyat nömrəsi;

10.16.3. sınaq avadanlıqlarının siyahısı;

10.16.4. sınağın aparılması şərtləri;

10.16.5. malın adı;

10.16.6. malın xassələrinin yoxlanılmış göstəricilərinin adı və faktiki mahiyyəti;

10.16.7. tətbiq edilən sınaq metodları üçün normativ sənədlərin nömrələri və adları.

10.17. İstehsalçı istehsal prosesinin sabitliyini və istehsal olunan malların Texniki reqlamentin tələblərinə uyğunluğunu təmin etmək məqsədilə (1s sertifikatlaşdırma sxemi), habelə idarəetmə sisteminin sabitliyini təmin etmək üçün (2s sertifikatlaşdırma sxemi) bütün zəruri tədbirləri görür.

10.18. Uyğunluğu qiymətləndirən qurumlar aşağıdakıları həyata keçirir:

10.18.1. Texniki reqlamentin 10.2-ci yarımbəndinə uyğun olaraq eyniləşdirməni həyata keçirir;

10.18.2. nümunələri götürür və onların Texniki reqlamentin tələblərinə uyğun olaraq sınağının aparılmasını təşkil edir;

10.18.3. istehsal obyektinə baxışı həyata keçirir (1s sertifikatlaşdırma sxemi);

10.18.4. aparılmış sınaq nəticələrinə və istehsal obyektinə baxış nəticələrinə (1s sertifikatlaşdırma sxemi) əsasən uyğunluq sertifikatının verilməsi mümkünlüyü barədə qərar qəbul edir;

10.18.5. qanunvericiliyin tələblərinə uyğun olaraq uyğunluq sertifikatı verir.

10.19. Seriyalı istehsal olunan yüngül sənaye mallarının uyğunluq sertifikatının etibarlılıq müddəti 5 (beş) il, partiyalı mallar üçün isə uyğunluq sertifikatının etibarlılıq müddəti müəyyən edilmir.

10.20. İstehsalçı (onun səlahiyyətli nümayəndəsi), satıcı (təchizatçı) aşağıdakıları həyata keçirir:

10.20.1. malların istehlak bazarlarında uyğunluq nişanı ilə təmin olunmasını həyata keçirir;

10.20.2. uyğunluğun qiymətləndirilməsi prosedurları başa çatdıqdan sonra yüngül sənaye malları üçün aşağıda qeyd olunan sənədləri sənədlər toplusuna daxil edir:

1. sınaq protokolları;

2. istehsal obyektinə baxışın nəticələri (1s setifikatlaşdırma sxemi);

3. uyğunluq sertifikatı.

10.21. Uyğunluğu qiymətləndirən qurumlar sertifikatlaşdırılmış yüngül sənaye mallarının akkreditasiya edilmiş sınaq laboratoriyasında tədqiqi (sınağı) və (və ya) istehsal obyektinə baxışın həyata keçirilməsi vasitəsilə dövri qiymətləndirməni həyata keçirir.

10.21.1. akkreditasiya edilmiş sınaq laboratoriyası dövri qiymətləndirmə üçün təqdim edilmiş mal nümunələrinin sınağını (tədqiqnini) həyata keçirir və sınaq protokolunu tərtib edir;

10.21.2. dövri qiymətləndirmə ildə 1 (bir) dəfə həyata keçirilir.

10.22. Yüngül sənaye malları üçün sənədlər toplusu Azərbaycan Respublikası ərazisində aşağıdakı müddət ərzində saxlanmalıdır:

10.22.1. seriyalı istehsal olunan mallar üçün - istehsalçının (istehsalçının səlahiyyətli nümayəndəsi) tərəfindən yüngül sənaye mallarının istehsaldan çıxarılması (dayandırılması) tarixindən ən azı 5 (beş) il müddətinədək;

10.22.2. partiyalı istehsal olunan mallar üçün - satıcıdan (təchizatçıdan), istehsalçıdan (istehsalçının səlahiyyətli nümayəndəsi) partiyadan sonuncu malın realizə olunduğu tarixdən ən azı 5 (beş) il müddətinədək və dövlət nəzarəti orqanlarının tələbi ilə onlara təqdim edilir.

Cədvəl №1

Uyğunluq bəyannamə sxemləri

Cədvəl №2

Sertifikatlaşdırılma sxemləri

11. Malların uyğunluq nişanı ilə nişanlanması

11.1. Texniki reqlamentin tələblərinə uyğun olan və uyğunluğun qiymətləndirilməsi prosedurlarına uyğun olaraq uyğunluğu qiymətləndirilən mallar Azərbaycan Respublikası  Nazirlər Kabinetinin 2021-ci il 17 iyul tarixli 216 nömrəli Qərarı ilə təsdiq edilmiş “Uyğunluq nişanının forması, uyğunluq nişanından istifadə və verilməsi Qaydaları”na uyğun olaraq uyğunluq nişanı ilə nişanlanmalıdır.

11.2. Malların uyğunluq nişanı ilə nişanlanması istehlak bazarına dövriyyəyə buraxılmazdan əvvəl həyata keçirilir.

11.3. Mallara uyğunluq nişanı dəqiq və aydın təsviri təmin edən istənilən şəkildə vurula bilər. Yüngül sənaye mallarına uyğunluq nişanı ona tətbiq olunan bütün texniki reqlamentlərin tələblərinə uyğun olduqda vurulur.

11.4. Uyğunluq nişanı birbaşa mala, bu mümkün olmadıqda qablaşdırmaya, içliyə, etiketə tətbiq oluna və ya mala əlavə edilmiş sənədlərə daxil edilə bilər.

12. Yekun müddəalar

12.1. Texniki reqlamentin tələblərini pozan şəxslər Azərbaycan Respublikasının Azərbaycan Respublikasının Cinayət və İnzibati Xətalar məcəllələrinə uyğun məsuliyyət daşıyırlar.

12.2. İstehlak bazarlarında Texniki reqlamentin tələblərinə uyğun olmayan mallara qarşı nəzarət tədbirləri İqtisadiyyat Nazirliyi tərəfindən aparılır.

12.3. Texniki reqlament dərc olunduğu gündən 6 (altı) ay sonra qüvvəyə minir.

haqqında milli texniki reqlament”ə

1 nömrəli əlavə

Texniki reqlamentlə əhatə olunan malların siyahısı

“Yüngül sənaye mallarının təhlükəsizliyi

haqqında milli texniki reqlament”ə

2 nömrəli əlavə

Tekstil materiallarının, malların və onlardan hazırlanan geyimlərin, tekstil- qalantereya mallarının bioloji və kimyəvi təhlükəsizlik tələbləri

“Yüngül sənaye mallarının təhlükəsizliyi

haqqında milli texnikireqlament”ə

*Normativ ətraf havanın fon çirklənməsi hesablanmadan göstərilir.

Hava mühitində xalça, xalça malları və döşəmə örtüklərində formaldehid emissiyası 0,1 mq/m3-i çox olmamalıdır.

“Yüngül sənaye mallarının təhlükəsizliyi

haqqında milli texnikireqlament”ə

4. nömrəli əlavə

Tekstil-köməkçi maddələrdən emal edilmiş tekstil materialları və onlardan hazırlanan malların kimyəvi təhlükəsizlik tələbləri

Qeyd:

“Fenol” göstəricilərinin seçilmə ilə nəzarətinin mümkünlüyünə yol verilir. Göstəricilər istifadə olunan cihazların tərkibindən asılı olaraq tədqiq olunur.

Qabaqcadan müəyyən edilmiş materialların boya davamlılığı 3 baldan az olmamalıdır.

haqqında milli texnikireqlament”ə

7. nömrəli əlavə

Dəri-qalantereya mallarının və material tərkibindən asılı olaraq onların hazırlanması üçün olan materialların kimyəvi təhlükəsizlik tələbləri

Qeyd* :Normativ atmosfer havasının fon çirklənməsi nəzərə alınmadan göstərilmişdir.

8. nömrəli əlavə

Dəri, xəz və onlardan hazırlanan mallar üçün kimyəvi və bioloji təhlükəsizlik tələbləri